In de vorige 'editie' draaide bij het nawoord een muziekje op de achtergrond met onder andere Angelique Kidjo's uitvoering van Serge Gainsbourg's 'Ces petts riens'. Ik beloofde daar nog op terug te komen, onder meer met een vertaling van de tekst. Althans dat zou ik proberen. Het was me ooit gelukt, dus dat zou in principe weer moeten kunnen.
Ik ben er niet uitgekomen, ergens op de helft ging het mis. Nou is het altijd al lastig om iets uit het frans te vertalen vanwege de andere zinsbouw, als je iets door de Babelfish haalt dan is een vertaling uit het engels meestal al onbegrijpelijk, uit het frans blijft helemaal niets over. Poëzie en songteksten worden meestal niet letterlijk vertaald, als de strekking maar in de buurt van het orgineel blijft, vooral als het nog moet rijmen ook dan moet er menig compromis gesloten worden. Maar er zijn ware meesters op dat gebied, denk aan Ernst van Altena's vertalingen van het werk van Brel etc.
Maar deze keer liet m'n inspiratie me dus in de steek, en een al te letterlijke vertaling doet ook geen goed aan het orgineel, dus ik volsta maar met de franse versie:

Mieux vaut ne penser à rien que de pas penser dutout,
Rien c'est déja, rien c'est déja beaucoup,
On se souvient de rien et puisqu'on oublie tout,
Rien c'est bien mieux que tout.
Mieux vaut ne penser à rien que de pas penser à vous,
Ca ne me vaut rien, ca ne me vaut rien dutout
Mais comme si de rien était je pense à tout,
Ces petits riens qui me venaient de vous,
Si c'était trois fois rien, trois fois rien entre nous,
Evidemment ca ne fait pas beaucoup,
Ce sont ces petits riens que j'ai mis bout à bout,
Ces petits riens qui me venaient de vous.
Mieux vaut pleurer de rien que de rire de tout,
Pleurer pour un rien c'est déja beaucoup,
Mais vous, vous n'avez rien dans le coeur déja vous,
Je vous envie, je vous en veux, beaucoup,
Ce sont ces petits riens qui me venaient de vous,
Les voulez vous tenez que voulez vous,
Moi je ne veux pour rien au monde plus rien de vous,
Pour être à vous faut être à moitié fou.

wat nummertjes (of delen van-) die ter sprake komen in het stukje.
Let wel: sommige staan er niet bij omdat ik ze zo mooi vind, sommige vind ik matig tot afschuwelijk, maar dat wordt in de verdere tekst uitgelegd....

 

 

Serge Gainsbourgh, een groot kunstenaar waar genoeg over te vertellen valt. In Nederland eigenlijk alleen maar bekend van 'Je t'aime (moi non plus)' met Jane Birkin, in Frankrijk vooral om z'n stormachtige liefdesleven, al was het nog zo'n zwabber, de dames vielen bij bosjes voor z'n charmes. En bekend om z'n gigantische drank- en drugsgebruik. In Frankrijk is 'un Gainsbourgh' een synoniem voor een stoned en dronken grensgeval, een staande uitrukking. Hij was een beetje wat Herman Brood hier was.

Naast 'je t'aime moi non plus' bestaat er een gigantisch oeuvre van Gainsbourg.
De muziek van 40 films, de regie van een aantal, allerlei info op internet te vinden.
Een greep daaruit:

De bekendste versie van Je t'aime is die met z'n toenmalige vriendin Jane Birkin. Eerder was het nummer al opgenomen met Brigitte Bardot, maar die vond dat allemaal te ver gaan en wou niet dat het uitgebracht werd. Al kan je het tegenwoordig gewoon op internet vinden.
Of het waar is of niet, het verhaal gaat dat al z'n vrouwelijke duetten-partners ook al dan niet tijdelijk z'n bedpartners werden. De relatie met Bardot zou op z'n eind lopen in de 'Je t'aime'-tijd, maar of dat allemaal roddelpers-nieuwtjes waren of echt zo, ik zou het niet weten. De dames hebben zelf nooit de moeite gedaan het te ontkennen, kennelijk was het voor je bekendheid wel gunstig om met Gainsbourg geassocieerd te worden. En zelf hield hij ook de mythe zorgvuldig in stand, al was het alleen al door de stijl: over het algemeen mompelt hij wat met een diepe zware slaapkamerstem, de dames zingzeggen wat met een hoog en hees, liefst nog een beetje vals stemmetje.
Met Birkin heeft hij een langdurige relatie gehad, maar tussendoor zou hij het ook aangelegd hebben met Cathérine Deneuve met wie hij liedjes zong, en andere actrices uit films waar hij bij betrokken was. Of die verhoudingen waren 'urban legend', of hij had echt een gouden pikkie.
Mag een beetje jaloers klinken, m'n omschrijving, dat klopt ook wel.

De commotie was dan ook groot toen onze beroepsprovocateur zo'n duet opnam met z'n eigen dochter Charlotte, compleet met slaapkamerstem en hijgerige damespartij.
Op zich is haar tekst vergelijkbaar met Heintje's 'mama je bent de liefste van de hele wereld', alleen is het dan papa, compleet met koortje,'papa-papa'...
Pappie murmelt iets van 'm'n heerlijke kindje, m'n baby, ooh' enzovoort, maar als je zo'n nummer dan ook nog 'lemon incest' noemt...
Bij de paar muziekjes heb ik ook maar een paar minuten van dat nummer gedaan ter illustratie, het hele nummer duurt een minuut of 5, maar is niet om aan te horen, naar mijn smaak dan. Dat al dan niet gecultiveerde valse stemmetje gaat hier wel heel erg door de bocht.
Misschien heeft hij gedacht dat als hij een nummer maar schokkend genoeg zou maken en dan door de media geboycot zou worden dat dat hetzelfde succes zou opleveren als 'Je t'aime', maar omdat men in de jaren niet zo gauw in de war is moet je dan al een stapje verder gaan en met een beladen onderwerp als incest aankomen. Helaas voor hem werd het nummer niet geboycot, men werd hooguit bevestigd in het beeld van een ouwe viezerik.

Een reuze rel ontstond begin jaren '80 met het uitbrengen van de Marseillaise, het franse volkslied, in een reggae-versie met de Wailers, de band van Bob Marley. Waar hij trouwens een hele LP mee opnam.
Nou zijn de Fransen al chauvinistisch, de ex-Algerije-gangers, de 'pieds-noirs' en de veteranen van de algerijnse burgeroorlog zijn dat helemaal. Die vonden dat zo'n schande dat hij met de dood bedreigd werd. Gelukkig is dat bij af en toe wat duw- en trekwerk gebleven. Om er nog een schepje bovenop te doen kocht hij op een veiling het orginele manuscript van de Marseillaise, alle heibel had alweer zoveel publiciteit (en platen-verkoop) opgeleverd dat dat makkelijk kon lijden.
Daarvan ook een stukje op de 'playlist'.

Wat ik ook niet om aan te horen vind is een petits-riens-uitvoering van Carla Bruni, juist ja, zij van Sarkozy.
Wat het niet kunnen zingen betreft past ze wel in het rijtje vrouwelijke vertolksters, maar naar mijn bescheiden mening weet ze dat nummer wel erg vakkundig te verkrachten. En het is in het Engels, met een 'vertaling' die niets met het orgineel te maken heeft. Maar dat gebeurt vaker, bijvoorbeeld 'I did it my way' wat bijna iedereen aan Sinatra toeschrijft is een engelse versie van 'Comme d'habitude' van Claude François (en de engelse versie trouwens van Paul Anka), maar de engelse tekst staat vrijwel haaks op het orgineel, dat over de sleur van een saai burgermansleventje gaat. Maar dit terzijde.
Als curiositeit er toch maar even bij gezet.

Er zijn tientallen vertolkingen van 'Ces petits riens', ik ken ze lang niet allemaal. Die van Françoise Hardy vind ik wel te pruimen, ze heeft er trouwens ook weer verschillende versies van. Een vrij bekende is het duet van Gainsbourg met Deneuve, een schitterende vrouw om te zien maar zingen kan ze niet. Of misschien is dat het probleem, dat ze teveel probeert te zingen, als ze het gewoon bij het gebruikelijke gehijgzingzeg had gehouden dan was het misschien nog wat.
Maar het gaat bij Gainsbourg niet zozeer om de zangkwaliteiten geloof ik.

Het 'Melody Nelson' project uit 1971 wordt als z'n hoogtepunt beschouwd,ik vind het nogal hoogdravend en pompeus, maar het was de tijd van de psychedelische prog-rock, 'ballade de Melody Nelson' is een stukje daarvan, hieronder ook nog het begin van de film 'Melody'.

Ik blijf Angelique Kidjo's versie van 'ces petits riens' tot nu toe de mooiste vinden, van het voor de rest ook voortreffelijke album 'My black ivory soul'.
Wat ik qua sfeer ook wel een mooie uitvoering vind is de uitvoering van pianist Pierre Alain Goualch, waar dus helemaal niet op gezongen wordt.

Vaak vind ik de vertolkingen van Gainsbourg-nummers door anderen mooier dan die van de meester zelf, zo heb je er meer. Ik vind dat bijvoorbeeld ook van Bob Dylan (nou zal ik wel heel wat verkeerds zeggen volgens de Dylan-fans), hij heeft de mooiste nummers en teksten gemaakt, maar als ik dat rasperige stemmetje hoor met af en toe zo'n jengel van dat mondorgel dan krijg ik zo'n piepende-krijtjes-op-het-schoolbord-gevoel. Op een enkele uitzondering na (Hurricane, en als ik heel diep spit kom ik er vast nog wel wat tegen).

Hier het begin van de Melody Nelson-film:

Enkele muzen van Gainsbourg: Greco, Anna Karina, Bardot, Birkin, Hardy, France Gall, Petula Clark, Deneuve, Isabelle Adjani, Charlotte, Vanessa P. en z'n laatste levenspartner Bambou.

Eind jaren '80 ging het snel bergafwaarts met Gainsbourg, hij is een paar keer opgenomen in het ziekenhuis, waar 'm te verstaan werd gegeven dat hij met drinken moest stoppen om er niet onderdoor te gaan. Na een operatie aan een uitgezaaide leverkanker ging het een paar maanden goed, maar de inspiratie bleef uit. Hij verviel weer in z'n oude gewoonten, belandde weer regelmatig in het ziekenhuis met hartaanvallen en 1 maart 1991 kwam hij niet opdagen op een afspraak met Bambou (Caroline von Paulus) om haar verjaardag in een bistro te vieren. Ze is er niet gerust op, en met hulp van de 'pompiers' weet ze zich toegang te verschaffen tot z'n appartement om hem levenloos aan te treffen. 'Pompiers' dat is de franse brandweer, maar met meer hulpverleningstaken dan hier, op het platteland verzorgen ze bijvoorbeeld ook de ambulance.
In de vroege morgen van 2 maart wordt Serge Gainsbourg officieel overleden verklaard.

Toch heeft hij die laatste jaren nog veel werk verzet, een album met Bambou, dat overigens flopte, ze zou geen zangtalenten hebben, maar dat leek in het verleden ook niet zo'n probleem. Maar z'n samenwerking met Vanessa Paradis werd een succes, een film met zijn script wordt lovend ontvangen, hij schrijft nog een lied voor het songfestival (in een ver verleden had France Gall het songfestival gewonnen met 'poupée de cire'), hij produceert nog een album voor Jane Birkin en ontwerpt de hoes ervan.
Een verzamelbox met 9 cd's werd op de markt gebracht met de reclameslogan: 'Gainsbourg wacht niet op de dood om onsterfelijk te worden'. de provocateur moest het lot zonodig tarten...

Door die eindspurt was hij de uitputting nabij, en z'n zwakke gezondheid, de leefregels waar hij zich niet aan hield en z'n chaotische manier van doen zijn 'm fataal geworden: hij had vergeten de medicijnen voor z'n hart in te nemen.

Nog een heel zielig filmpje: Gainsbourg in z'n nadagen met Vanessa Paradis, wier carrière een enorme vlucht nam na een plaat met G. te hebben opgenomen (ze had al succes, maar na de samenwerking met G. werd ze meer serieus genomen en niet meer als een ééndagsvlieg/Lolita-sterretje gezien). 't Begint met één of andere franse Danny Christian, dan mag Vanessa invallen. Als hij met z'n eeuwige sigaret in z'n hand ook een stukje gaat zingen moeten alle heren bijspringen om er nog wat van te maken. Vanessa, 't arme kind staat te huilen op 't eind, ze heeft wel door dat 't afgelopen is met die ouwe...
Nog een link naar een ander 'hoogtepunt' in z'n carrière: het filmpje waarin hij straalbezopen 'I want to fuck her' zegt bij een TV-praatje met hem en Whitney Houston....


Vanessa Paradis, Serge Gainsbourg, Miche